Stolica regionu Lombardii, położony na północy Włoch – Mediolan, drugie co do wielkości (po stolicy – Rzymie) miasto tego kraju przyciąga do lat wielu turystów. Mediolan łączy w sobie twórczo bogatą, sięgającą starożytności,(założone zostało w IV w. p. n. e.) szczególnie intensywnie rozwijającą się w średniowieczu i renesansie (panowanie Viscontich i Sforzów) historię z nowoczesnym, wielkomiejskim stylem życia. Liczące ponad 1,3 milionów mieszkańców miasto może przytłoczyć swoją dynamiką i ruchem, ale stosunkowo nietrudno jest wejść w jego tętniącą życiem strukturę.

 Co może zaskoczyć tuż po przyjeździe do Mediolanu? Z pewnością nie przypomina ono wielu innych zabytkowych włoskich miast, próżno szukać tu brukowanych zaułków, wielu uroczych pałacyków, tak charakterystycznych dla środkowych Włoch. Miasto sprawia wrażenie przede wszystkim – nowoczesnego, być może przypomina bardziej Londyn niż jakiekolwiek inne włoskie miasto, nie jest tak jednak do końca, szczególnie, gdy udamy się do dzielnicy Brrera, nawet nowoczesny i na wskroś wielkomiejski Mediolan posiada swoją dzielnicę artystyczną, „siedzibę” mediolańskiej bohemy, wielu turystów „zwabia” wdziękiem krętych, wąskich uliczek, kawiarenek, restauracji, galerii. Można tu podziwiać m.in. Pinacoteca di Brera (przy Via Brera 28), najsłynniejszą mediolańską galerię sztuki założoną przez Napoleona Bonaparte. Prezentuje bogate zbiory twórców renesansowych, m.in. Paola Veronesego, a także XX-wiecznych, m.in.: Modiglianiego, De Chirico.

 Drugą często odwiedzaną przez turystów galerią jest Pinacoteca Ambrosiana (przy Piazza Pio XI nr 2), starsza od Pinacoteca di Brera, założona na początku XVII stulecia przez kardynała Federica Borromea, wśród wielu eksponatów wyróżniają się przede wszystkim: Portret muzyka Leonarda da Vinci, dzieła Jana Breughla, Caravaggia i szkice Rafaela do Szkoły Ateńskiej.

Skoro jesteśmy przy galeriach i muzeach, z pewnością warto odwiedzić również Narodowe Muzeum Nauki i Techniki przy Via S. Vittore 21, w jego zbiorach uwagę przykuwają głównie rekonstrukcje słynnych, niezwykłych wynalazków stworzonych przez Leonarda da Vinci, wreszcie Muzeum Odrodzenia Włoch przy Via Borgonuovo 23 – prezentujące kolekcję dokumentów i dzieł sztuki związanych z powstaniem nowoczesnego państwa włoskiego, Polaków z pewnością zainteresują znajdujące się tu również polonica, w tym listy Adama Mickiewicza.

Centralnym punktem miasta jest Plac Katedralny (Piazza del Duomo). W tym pełnym życia miejscu elementem absolutnie dominującym przestrzeń jest katedra – największa na świecie wśród gotyckich. Budowana była aż pięć wieków: od 1386 - do 1813 r. Jej bryła jest rzeczywiście imponująca! Co ciekawe, jedną z atrakcji katedry jest możliwość wjechania zainstalowaną na zewnątrz windą na jej dach i podziwiania stamtąd pięknych panoram Mediolanu. Zwiedzanie katedry jest bezpłatne, natomiast wjazd na dach kosztuje 6 euro. Katedra stanowi niezwykłe połączenie elementów gotyckich z barokowymi. Najcenniejszą przechowywaną tu relikwią jest gwóźdź z Krzyża Chrystusowego.

 Rzesze turystów (tak wielkie, że konieczne jest dokonywanie rezerwacji na kilka dni przed przybyciem) udają się do kościoła Santa Maria delle Grazie, to właśnie tu znajduje się jedno z najcenniejszych dzieł w historii sztuki światowej – fresk pędzla Leonarda da Vinci – „Ostatnia Wieczerza”. Sam kościół również nosi ślady wielkiego talentu innego wybitnego twórcy renesansowego – Donato Bramantego, kościół powstał w XV w., pierwotnie wybudowano go w stylu gotyckim.

W centrum miasta warto również zwiedzić piętnastowieczny, zbudowany z cegły zamek - Castello Sforzesco otoczony murem i basztami. Dziś, po restauracji, w zamku znajduje się muzeum prezentujące sztukę włoską, holenderską i francuską, najważniejszym eksponatem jest ostatnie dzieło Michała Anioła, którego nie udało mu się ukończyć - Pietà Rondanini.

Mediolan to nie tylko „królestwo” sztuk plastycznych, właśnie w tym mieście znajduje się jeden z najsłynniejszych operowych teatrów świata – La Scala, zaprojektowana przez Giuseppe Piermariniego, jej budowę ukończono w roku 1778. Wielu wybitnych kompozytorów (m.in. Rossini, Verdi, Bellini) pisało opery specjalnie dla La Scali. Podobnie jak w XVIII w., tak i dziś teatr ten jest miejscem spotkań elity kulturalnej nie tylko Mediolanu, czy Włoch, ale bez przesady można powiedzieć, że całego świata. Premiery w La Scali to nadal wielkie wydarzenia.

 Nie zapominajmy, że Mediolan to również europejska stolica mody i handlu. Co roku na wielkich terenach wystawienniczych odbywają się tu różnego rodzaju targi. Tę miejską tradycję kultywowaną do dziś dnia najpełniej obrazuje drugie po mediolańskiej katedrze najchętniej odwiedzane miejsce – jest to Galleria Vittorio Emanuele II, zbudowana w roku 1865, czterokondygnacyjna budowla, pokryta charakterystycznym szklanym dachem, imponująca swoim bogactwem, najbardziej charakterystycznym jej elementem jest mozaika umieszczona na posadzce, która wyobraża symbole: Rzymu (wilczyca z Romulusem i Remusem), Turynu (byk),Florencji (irys) i oczywiście Mediolanu – czerwony krzyż na białym polu. Galeria to wielki pasaż handlowy, (w którym swoje butiki mają najlepsi projektanci), ale również kawiarnie, restauracje, a wśród nich – jedna z popularniejszych w Mediolanie – Savini.

Z pewnością zapaleni kibice piłki nożnej będą chcieli również zobaczyć jeden z najbardziej znanych stadionów na świecie, jednocześnie jeden z największych w Europie – Stadio San Siro. Obiekt został zbudowany w roku 1926, był wielokrotnie przebudowywany, rozgrywają tu mecze dwie drużyny: Inter Mediolan oraz AC Milan. Turyści mogą zwiedzać muzeum stadionu, które znajduje się pod trybuną południową.

Wędrówka po Mediolanie, szczególnie, gdy nie dysponujemy dużą ilością wolnych dni może być nieco nużąca, szczególnie, że w mieście jest parno, bywa też mgliście, warto więc odpocząć w jednym z miejskich parków, m.in.: Parco Sempione i Giardini Pubblici - Castello Sforzesco

W jaki sposób najwygodniej poruszać się po stolicy Lombardii? Z pewnością należy polecić metro (ma cztery linie), wiele stacji znajduje się w pobliżu miejsc atrakcyjnych turystycznie. Turystom poleca się zakup biletów 24- lub 48-godzinnych, dzięki którym mogą poruszać się swobodnie transportem miejskim. Można je nabyć na stacji Centrale lub Duomo. W Mediolanie, jak w każdym dużym mieście, które chce się zwiedzić warto skorzystać z biur informacji turystycznej, jedno z głównych znajduje się właśnie na stacji Centrale (Stazione Centrale).

I jeszcze jedno – aby wycieczka do Mediolanu była naprawdę udana i aby zwiedzać miasto w naprawdę dobrym humorze warto zostawić samochód pod hotelem, wielkomiejski ruch uliczny i korki mogą ostudzić każdy entuzjazm.