Stolica Litwy, Wilno jest jednym z miast najchętniej odwiedzanych przez Polaków, niezależnie od pory roku można spotkać tu wielu przybyszów z Polski. Wilno to idealne miejsce  na to, aby w atrakcyjny sposób spędzić weekend. W Wilnie wciąż możemy odkrywać ślady polskości, szczególnie w kulturze materialnej, Wileńszczyznę zamieszkuje wciąż dość znaczna mniejszość polska. Stosunki między Polakami i Litwinami nie zawsze były przyjazne, wpływ na to miały różne zdarzenia w historii obu narodów, coraz bardziej jednak szuka się tego co łączy, a nie dzieli. Jagiellonowie tworzyli historię jednego, jak i drugiego kraju. Litwa dała Polsce jednego z największych monarchów w dziejach, Jagiełłę, który po chrzcie przyjął imię Władysław, ten wielki książę litewski, syn Olgierda, wnuk legendarnego ojca Litwy, Giedymina był najdłużej panującym królem Polski (1386-1434).

Od Giedymina można rozpocząć zwiedzanie litewskiej stolicy, miasta czterdziestu kościołów, imponujących zabytków obrazujących rozwój miasta w kolejnych wiekach, zachwycić może surowe piękno gotyku, renesansowy umiar, przepych baroku, klasycyzm i formy nowocześniejsze – eklektyczne i modernistyczne. Słowem – Wilno to miejsce idealne dla pasjonatów sztuki. Potrafi też zaskoczyć, okazuje się, że będąc w Wilnie  realizując „obowiązkowy” plan wycieczki, czyli spacer po Starym Mieście, warto również być nieco bardziej dociekliwym i sprawdzić co dzieje się w dzielnicy Zarzecze, którą niektórzy nazywają wileńskim Montmartrem…przywitają nas tu nie tylko sklepy z pamiątkami, kafejki i restauracje, ale przede wszystkim mniejsze i większe galerie, i specyficzny klimat, jaki każdemu miastu będącemu centrum kultury i sztuki nadają ludzie nietuzinkowi, artyści…Zarzecze to przystań dla wileńskiej bohemy.

Wcześniej jednak spacer ulicami i uliczkami Starego Miasta, które w roku 1994 zostało wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa Kultury UNESCO. Jest to najstarsza dzielnica Wilna, lokowana przez króla Władysława Jagiełłę na prawie magdeburskim. Zapewne zatrzymamy się tu na dłużej – wzrok przykuwają kamienice, kościoły, baszty i zamek.

Symbolem Wilna jest Baszta Giedymina, ostatnia zachowana do naszych czasów pozostałość po zamku (Zamek Górny) wzniesionym na szczycie góry Turzej przez Giedymina (w połowie XIV w.) Na wieży powiewa litewska flaga. Obecnie mieści się tu Muzeum Zamku Górnego, w którym można podziwiać m.in. pamiątki z bitwy pod Grunwaldem oraz bogate zbiory militariów, na wieży usytuowano również punkt widokowy.

Zwiedzając Wilno zwrócimy uwagę na okazałe kościoły, w tym m.in. katedrę, pierwszy kościół powstać miał na tym miejscu w wieku XIII (za czasów pierwszej chrystianizacji Litwy), później odbudowany został przez króla Władysława Jagiełłę, historia katedry jest tak burzliwa jak dzieje Litwy, była wielokrotnie przebudowywana, w czasach okupacji sowieckiej zmieniona w magazyn, później galerię obrazów, funkcje sakralne odzyskała dopiero w roku 1989.

Kościoły, które warto zwiedzić to m.in.: św. Anny  (jeden z niewielu gotyckich (XV w.) wśród wielu barokowych, zachwyt wzbudza jego fasada z ceglanymi kształtkami, wyróżnia się koronkową strukturą z wieloma wieżyczkami, warto zwiedzić również późnorenesansową, wzorowaną na Kaplicy Zygmuntowskiej na Wawelu Kaplicę św. Kazimierza znajdująca się w katedrze wileńskiej, miejsce pochówku m.in. dwóch żon króla Zygmunta Augusta: Elżbiety Habsburżanki i Barbary Radziwiłłówny oraz króla Aleksandra Jagiellończyka.

W Wilnie królują jednak kościoły barokowe, a wśród nich m.in.: Kościół i klasztor Bazylianów, Kościół św. Michała, Kościół Misjonarzy, Kościół Trynitarzy na Antokolu, Kościół św. Kazimierza, wreszcie kościół św. Teresy zwany ostrobramskim, połączony jest bowiem z Ostrą Bramą, od jej strony wewnętrznej znajduje się Kaplica Ostrobramska z obrazem Matki Boskiej Ostrobramskiej Królowej Korony Polskiej, inaczej zwanej Matką Boską Miłosierdzia. Obraz ten cieszył się kultem porównywalnym z ikoną Matki Boskiej Częstochowskiej…

„… Panno święta, co Jasnej
bronisz Częstochowy
I w Ostrej świecisz Bramie..."

Te słowa z narodowej epopei wciąż przyciągają Polaków do Ostrej Bramy.
Skoro już jesteśmy przy wieszczu Adamie – warto zwiedzić Muzeum Adama Mickiewicza, które mieści się przy ulicy Pilies 11. W kamieniczce tej w roku 1822 mieszkał Mickiewicz, muzeum działało tu przed II wojną światową i ponownie od roku 1983. Nieopodal na skwerze przy kościele Bernardynów postawiono pomnik poety.

Zwiedzając Wilno warto również przyglądnąć się budynkom Uniwersytetu Wileńskiego. Zespół budynków należących do uczelni zajmuje dużą część Starego Miasta, w skład zespołu wchodzą malownicze dziedzińce: Centralny, P. Skargi, S. Staniewicza, Arkadowy, czy W. Gucewicza. Uniwersytet został założony przez króla Stefana Batorego w roku 1579. Studiowali tu tak znamienici Polacy jak: Adam Mickiewicz, Juliusz Słowacki, Józef Ignacy Kraszewski, Czesław Miłosz, czy Paweł Jasienica.

Dzisiejsze Stare Miasto to nie tylko zabytki, ale również przyciągające turystów restauracje, kawiarnie, sklepy z pamiątkami, ale również nowoczesne, duże centra handlowe, w tym największe w Wilnie – Akropolis oferujące najróżniejsze towary różnych światowych marek. Na Starym Mieście można też poszukać noclegu, znajduje się tu wiele większych i mniejszych hoteli, (w tym prowadzone przez miejscowych Polaków, np. hotel Polonez (lit. Polonezas).

Ciekawe turystycznie miejsca można znaleźć również poza Starówką, jest to m.in. Góra Trzech Krzyży zwana także Trzykrzyską, dawniej Łysą lub Krzywą, jej obecna nazwa związana jest z monumentalnym pomnikiem przedstawiającym trzy krzyże, pierwotnie zostały one wystawione przez franciszkanów w XVII w., (były to krzyże drewniane), później przechodziły różne koleje losu, murowane – zostały zniszczone przez Sowietów, monument został odbudowany po odzyskaniu przez Litwę niepodległości, w roku 1990.

Szczególnym miejscem dla odwiedzających Wilno Polaków jest Cmentarz na Rossie – nekropolia ta jest jednym z czterech polskich cmentarzy narodowych, rozciąga się na terenie ponad 10 hektarów, spoczywa tu wielu znamienitych Polaków, również żołnierzy poległych w latach: 1919, 1920, 1939, 1944, jedną z części Cmentarza na Rossie jest poświęcone marszałkowi Józefowi Piłsudskiemu mauzoleum Matka i Serce Syna. Spoczywa tu również wielu zasłużonych Litwinów i Białorusinów. Polacy zatrzymują się przede wszystkim przy mogiłach: Joachima Lelewela, Władysława Syrokomli, Euzebiusza Słowackiego (ojca Juliusza), czy Franciszka Szmuglewicza…

Niewątpliwie atrakcją współczesnego Wilna jest również znajdujący się nieopodal stolicy Park Europy założony z inicjatywy litewskiego rzeźbiarza Gintarasa Karosasa w 1991 r., jest to swego rodzaju muzeum sztuki nowoczesnej pod otwartym niebem, umiejscowiono tu ponad 90 rzeźb, których autorami są twórcy z wielu krajów świata, w tym m.in. polska artystka, Magdalena Abakanowicz.

Zwiedzanie litewskiej stolicy zakończyć możemy kolejnym widokiem z wieży, tym razem będzie to nowoczesna wieża telewizyjna – jej wysokość to aż 326 metrów, na 165 metrze usytuowano punkt widokowy, a właściwie obrotową kawiarnię, w której przy filiżance kawy można podziwiać różne panoramy Wilna. Skoro jesteśmy przy kawie – nie zapomnijmy o tym, aby w jednej z licznych wileńskich restauracji zasmakować specjałów litewskiej kuchni. Wycieczka do Wilna bez smaku: cepelinów, kołdunów, czarnego litewskiego chleba, kindziuka nie byłaby pełna. Coś specjalnego dla smakoszy piwa - powinni wybrać się do restauracji Bravaria, dlaczego akurat do niej? Oferuje ona trzy rodzaje własnego piwa, które produkowane jest w jej własnym browarze.

Wilno jest idealnym miejscem przede wszystkim dla tych turystów, którzy chcą się delektować jego smakiem, jest to miasto spokojne, chociaż oferuje również zabawę w dyskotekach i klubach, to jednak jest przede wszystkim idealnym miejscem dla tych osób, które cenią sobie indywidualny urok nowo poznawanych miejsc. Zresztą, kto przyjechał do Wilna raz, z pewnością będzie chciał tu powrócić!